آموزش آناتومی جراحی کبد
توی این ویدیوی آموزشی
آناتومی کبد
موقعیتش در بدن
عروق
لیگامان ها
سیستم پورت و همینطور سیستم صفراوی به طور کامل و با عکس و جزییات توضیح داده شدن
این ویدیوپایه ویدیوهای جراحی هپاتکتومی چپ و راست و همیطور پیوند کبد هست
((شرح عمل در پایین متن))
مشاهده در آپارات
مشاهده در یوتیوب
آتاتومی کبد
کبد در سمت راست شکم است عمدتا در ناحیه هیپوکندریوم راست(ناحیه زیر غضروف دنده ها(زیر دنده ۶))و اپیگاستریک (روی معده)قرار داردو به هیپوکندریوم چپ کشیده میشود. وحدود۱۴۰۰گرم (بین ۱/۲kgتا۱/۶kg)وزن دارد .رنگ آن قرمز متمایل به قهوه ای است.وظیفه اصلی آن سم زدایی مواد شیمیایی، متابولیسم داروها،ترشح مایع صفراو ساخت پروتئین های مهم است.این ارگان بزرگترین غده بدن است.
سطوح کبد:دارای دو سطح است:
۱.سطح دیافراگمی:درجهات قدامی،فوقانی و خلفی(باصفاق پوشیده شده مگر در حفره مربوط به کیسه صفرا وپورت کبدی)
۲.سطح احشایی:درجهت تحتانی(صاف و گنبدی _در برابر سطح تحتانی دیافراگم قرار دارد)
لوب های کبد:لوب های راست و چپ.این دو لوب توسط رباط های داسی شکل (فالسیفورم) در جلو و بالا،رباط گرد(ترس)درپایین و شکاف رباط وریدی(لیگامان venosum)در عقب تشکیل میشود.
لوب راست حدود پنج ششم کبد را تشکیل داده .لوب های مربعی(Quadrate) و دمی(caudate) از این لوب منشا میگیرند.
لوب دمی:کنار ورید اینفریور وناکاوا ، به محدوده بین این ورید ولیگامان کروناری ولیگامان ونوزوم گفته میشود.
لوب مربعی:درپایین ، محدوده بین صفرا،لیگامان راند وپورتا هپاتیس
نکته:درجلوی کبد دولوب راست و چپ و در پشت کبد ۴ لوب راست،چپ،کودیت و کوادریت را داریم
لیگامان های کبد:
همه ی لیگامان های کبد از جنس پریتوئن است.
۱.فالسیفورم:در نمای انتریور ودرخط وسط بین لوب راست و چپ قرار دارد.این لیگامان به سطح زیرین شکم میچسپد.
خود فالسیفورم از جنس پریتوئن است.درواقع پریتوئن به سمت بالا ضخیم شده و فالسیفورم را تشکیل میدهد.همین لیگامان است که کبد را به دو لوب چپ و راست تقسیم میکند.
نکته:دیالیز کبدی نمیتواند مثل دیالیز کلیوی مدت زیادی ادامه پیدا کند.
لیگامان راند یا ترس(Teres)پریتوئن به سمت پایین کبد ضخیم شده و این لیگامان را به وجود می آورد.این لیگامان در دوران جنینی تشکیل شده است؛درواقع یک ورید به اسم ورید آمبلیکال در دوران جنینی از داخل این لیگامان عبور میکند که خون را به سمت کبد می آورد سپس این خون از کبد وارد وناکاوا میشود.بعد از تولد این ورید فیبروز میشود در نتیجه در داخل لیگامان راند ما یک ورید فیبروز شده داریم.این لیگانان در پایین کبد است.
نکته: لیگامان راند همان مقدار کمی که در نمای انتریور میبینیم نیست بلکه در زیر کبد ادامه دارد.
کروناری لیگامنت:حاصل چین خوردگی پریتوئن به سمت بالاست.در سطح بالایی کبد است.این لیگامان مثل تاج روی سر کبد است با همین خاطر به آن کروناری میگویند(crown:تاج)
Left three angular ligamen and right three angular ligament:
چین های مجدد پریتوئن به همراه لیگامان راند در دوگوشه ی بالای کبد دو مثلث ایجاد میکنندکه در سمت راست به ان رایت تری انگولار لیگامنت ودر سمت چپ به آن لفت تری انگولار لیگامنت میگویند.
لیگامان های سمت پوستریور کبد:
۱.لیگامنتوم ونوزوم حاصل چین خوردگی های پریتوئن در پشت کبد به سمت بالا.درواقع ادامه همان لیگامان فالسیفورم در پشت کبد است.این لیگامان در جلوی کبد فالسیفورم و در پشت کبد لیگامنتو ونوزوم نامیده میشود.همچنین این لیگامان در پشت کبد پورتا هپاتیس(porta hepatice)که به معنی ورودی پورت است.
خلاصه:لیگامان فالسیفورم بالا آمده و کروناری لیگامنت را تشکیل میدهد.بعد به سمت پشت کبد میرود و لیگامنتو ونوزوم راتشکیل میدهد.درسمت بالا وکناره ها کروناری لیگامنت تشکیل تری انگولار های چپ و راست را میدهد.
لیگامان های کبد با احشای اطراف:
هپاتوگاستریک:بین معده و کبد
هپاتو دئودنال:بین کبد و دئودنوم
دو لیگامان بالا به هم چسپیده اند و نام گذاری آنها با توجه به ناحیه آنهاست.
هپاتورنال:بین کلیه راست و کبد
در گوشه داست و پایین کبد کلیه راست قرار دارد که در سطح پشتی کبد یک فرورفتگی ایجاد کرده است.
سگمان های کبد:کبد بر اساس خونرسانی شریانی و پورتی وتخلیه صفراوی به ۸سگمان تقسیم میشود.لوب دمی به عنوان سگمانiو مابقی سگمان ها در جهت عقربه های ساعت تا سگمان ۸ شماره گذاری میشوند.
خونرسانی:۱.شریان های کبدی۲.ورید پورتال کبدی(خون کم اکسیژن حاوی مواد غذایی جذب شده از روده)
شریان های کبدی:تنه سیلیاک که از آئورت میآید ۳ شاخه میشودشامل:لفت گاستریک،اسپلنیک،کامن هپاتیک.کامن هپاتیک در جلوتر شاخه رایت گاستریک و گاسترودئودنوم رامیسازد بعد از این قسمت که شاخه ها از ان جدا شده اند اسم کامن هپاتیک به پراپر هپاتیک آرتری تغییر میکند که دوشاخه میشود شامل لفت هپاتیک و رایت هپاتیک.یک شاخه دیگر پراپر هپاتیک آرتری،(سیستیک ارتری) به کیسه صفرا خونرسانی میکند.
وریدها:
شامل پورت+وریدهای هپاتیک.
وریدهای هپاتیک شامل دو۲ گروه بالایی(رایت هپاتیک وین،میدل هپاتیک وین و لفت هپاتیک وین ) و پایین (تعداد متغیری ورید(وریدهای لوب راست ولوب دمی) اند.
نکته:در عمل های کبدی همیشه باید اول ورید پورت،شریان و مجرای صفراوی راپیدا کنیم
مانور پرینگل:مانور گرفتن سه عنصر ورید پورت،شریان و مجرای صفراوی در محل پورتا هپاتیس توسط نایلون تیپ گفته میشود.
عصب دهی:
عصب پارانشیم کبد:hepatic plexus که شامل الیاف سمپاتیک(سلیاک)و پارا سمپاتیک(واگ )است
کپسول گلیسون(پوشش فیبروزی کبد) :عصب دهی توسطlower intercostal nerves است.اتساع این کپسول درد شدید و موضعی ایجاد میکند.
با تشکر از خانم خدیجه کونانی